Ten serwis wykorzystuje pliki cookie w celu ułatwienia nawigacji i lepszego dostosowania strony do preferencji użytkownika. Pliki te można zablokować w dowolnym momencie, zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej.

Dowiedz się więcej.
Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
Magazyn Uczestników funduszy Pekao
Jesteś w: Rynki > Barometry koniunktury

Barometry koniunktury

Powrót »
Dodano: 22.04.2015
Barometry koniunktury

Od początku 2015 roku obowiązuje nowy układ indeksów giełdowych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW). Status najważniejszego wskaźnika warszawskiego parkietu odzyskał WIG20, a z giełdowych tabel zniknęły m.in. WIG50 oraz WIG250. Liczba i skład indeksów już wielokrotnie ulegały przetasowaniu, ale od 24 lat jedno się nie zmienia: ich wartość to dla inwestorów bardzo ważna informacja, ułatwiająca podejmowanie decyzji o kupnie i sprzedaży akcji.

16 kwietnia 1991 roku inwestorzy znów, po ponad poł wieku przerwy, usłyszeli dzwonek na warszawskim parkiecie. Większość źródeł podaje, że to właśnie wtedy – na pierwszej sesji GPW – zaczął być publikowany Warszawski Indeks Giełdowy. Tymczasem, jak prostował w jednym z ubiegłorocznych wywiadów Tomasz Wiśniewski, przewodniczący Komitetu Indeksów Giełdowych, WIG zadebiutował dopiero od czwartej sesji – 18 maja, a pierwsza jego wartość wyniosła 100 pkt, a nie jak powszechnie się wydaje – 1000. Przeliczenie odczytów, tak by pierwsze notowanie wyznaczała wartość 1000 pkt, nastąpiło w 1993 roku. Z grona pięciu pierwszych debiutantów, ktorzy otworzyli nowy rozdział w historii polskiego rynku kapitałowego, na parkiecie został już tylko jeden (Próchnik), ale indeks WIG przetrwał do dziś. I ma się całkiem dobrze: na koniec stycznia 2015 roku jego wartość wyniosła 52102,39 pkt, czyli ponad 52-krotnie więcej niż 24 lata temu.

Powrót do przeszłości

2015 rok przyniósł spore zmiany w układzie indeksów. GPW odstąpiła od nieudanego pomysłu uczynienia najważniejszym barometrem warszawskiej giełdy wskaźnika WIG 30. Publikowany od 23 września 2013 roku indeks 30 największych spółek będzie nadal obowiązywał, ale na należne mu miejsce – kluczowego indeksu GPW – wraca WIG 20, grupujący 20 największych i najbardziej płynnych spółek notowanych na GPW. Zrezygnowano także z kontraktów terminowych na WIG 30 oraz wprowadzonych wraz z WIG 30 indeksów WIG 50 oraz WIG 250. Głównym wyznacznikiem kondycji małych spółek pozostanie, wzorem ubiegłych lat, indeks sWIG 80.

Od jednego do dwudziestu pięciu

Nowy układ indeksówWraz ze wzrostem liczby i różnorodności spółek notowanych na GPW rozrastało się grono indeksów. Obecnie obraz rynku głównego GPW oddaje 25 rożnych wskaźników. Obok indeksów głównych (takich jak WIG, WIG 20) są branżowe (np. WIG-Chemia, WIG-Banki, WIG-Media) czy regionalne i narodowe (WIG CEE, WIG Poland, WIG Ukraine). W listopadzie 2009 roku wystartował Respect Index, który obejmuje spółki odpowiedzialne społecznie. Inwestorzy poszukujący spółek regularnie płacących dywidendy powinni śledzić skład obliczanego od 31 grudnia 2010 roku indeksu WIG div. Ważnym kryterium podziału indeksów jest też ich konstrukcja. Wskaźniki cenowe bazują wyłącznie na wartości akcji, dochodowe zaś uwzględniają także dochody z tytułu dywidend czy praw poboru.

Spółki wchodzące w skład każdego z 25 giełdowych indeksów muszą spełniać tzw. kryteria bazowe. Liczba akcji w wolnym obrocie musi być większa niż 10%, a ich wartość przekraczać 1 mln euro. Spółka nie może być też oznaczona w sposób szczególny ani być zakwalifikowana do segmentu Lista Alertów oraz nie może znajdować się w Strefie Niższej Płynności. W zależności od indeksu rożne są maksymalne progi udziału poszczególnych spółek i/lub sektorów w indeksie. Przykładowo, w WIG jedna spółka nie może mieć większego udziału w indeksie niż 10%, a sektor – więcej niż 30%. Skład WIG 20 jest zaś obwarowany zapisem, że udział jednej spółki w indeksie nie może przekroczyć 15%. Portfel poszczególnych indeksów podlega kwartalnej rewizji (wyjątkiem jest aktualizowany co poł roku Respect Index). Aktualny kalendarz korekt i ich ogłoszenia znaleźć można na stronie: http://www.gpw.pl/kalendarium_indeksow.

Dla inwestorów zmiany wartości indeksów są jedną z kluczowych zmiennych uwzględnianych przy podejmowaniu decyzji.

Giełdowa elita

Najważniejszy, jak się szybko okazało, indeks – WIG 20 – wystartował 16 kwietnia 1994 roku, w trzecią rocznicę otwarcia GPW. Datę wybrano symbolicznie, gdyż ten dzień wypadał akurat w… sobotę. Trudno też dziś uwierzyć, że selekcji 20 najpłynniejszych spółek dokonano wówczas z grona 24 wszystkich notowanych na parkiecie. Kryterium tej dość przypadkowej selekcji były przede wszystkim obroty.

Jedyną spółką, która od początku (z krotką przerwą) aż do dziś współtworzy indeks WIG 20, jest BZ WBK S.A. Poprzeczka obecnie jest zawieszona znacznie wyżej – choć skład indeksu podlega kwartalnej rewizji, dostać się do niego jest niezwykle trudno. Należy się wykazać nie tylko najwyższą kapitalizacją, ale także odpowiednią płynnością. Największy udział w WIG 20 mają finansowi i energetyczni potentaci: pierwszą trojkę (zgodnie ze stanem na 3 lutego 2015 roku) tworzą PZU S.A., PKO BP S.A. i Bank Pekao S.A. (łącznie 41,5% udziałów w portfelu), drugą – PKN OR LEN S.A., KGHM S.A. i PGE S.A. (razem 24,9%). Indeks WIG 20 nie ma narodowości – przez jego skład przewinęło się już kilka firm zagranicznych. Obecnie jedyną spółką spoza Polski w WIG 20 jest ukraiński Kernel Holding S.A. Dziś WIG 20 – z powodu „ciężaru” notowanych w nim spółek – uważany jest za indeks, który podlega relatywnie mniejszym wahaniom niż np. wskaźniki mWIG 40 czy sWIG 80.

Pierwsze miesiące nowego indeksu wcale nie wskazywały jednak na to, że będzie to przyszła ostoja rynku: na pierwszej swojej sesji WIG 20 zyskał ponad 5%, 21 kwietnia 1994 roku
Cena czy dochódzanotował rekordowy dzienny wzrost (16%), by w niespełna rok po debiucie (28 marca 1995 roku) spaść do historycznego minimum (577,9 pkt). Już dwa i poł roku później – na fali światowej hossy – wzbił się na rekordowe, do dziś niepobite poziomy (3917,87 pkt odnotowane 29 października 2007 roku). WIG 20 doczekał się też największej liczby „mutacji”. Stanowi on instrument bazowy dla indeksów pochodnych – WIG 20short oraz WIG 20lev.

Pierwszy z nich kształtuje się symetrycznie do indeksu WIG 20 (np. przy spadku WIG 20 o 10 pkt WIG 20short rośnie o 10 pkt), w drugi wpisany jest lewar. WIG 20lev podąża zgodnie z kierunkiem WIG 20, ale z dwukrotnie większą siłą (np. wzrost WIG 20 o 10 pkt powoduje wzrost WIG 20lev o 20 pkt). WIG 20, będący indeksem cenowym, ma też swój dochodowy odpowiednik: WIG 20TR.

Każdy rok przynosi modyfikacje konstrukcji i składu giełdowych indeksów, ale jedno się nie zmienia od 24 lat: dla inwestorów zmiany wartości indeksów pozostają jedną z kluczowych zmiennych uwzględnianych w procesie decyzyjnym. Nie ma bowiem lepszej syntetycznej informacji na temat koniunktury i perspektyw całego rynku.

Opracowanie: Zespół Pioneer Pekao TFI S.A.

Skontaktuj się z nami

Centrum Obsługi Klienta:
801 641 641 lub (+48) 22 640 40 40
pekaotfiCOK@pekao-fs.com.pl